قاعده « 1 » قاعده عبارت است از اصل و قانونى كلّى كه منشأ و زيربناى استنباط قوانين ديگر باشد . از اين اصول و قوانين در فقه و اصول به عنوان « قواعد اصولى » و « فقهى » تعبير مىشود . قواعد فقهى و اصولى و مسائل فقهى تفاوت‌هايى با يكديگر دارند كه قبل از اشاره به تفاوت آن‌ها ابتدا لازم است هركدام را جداگانه تعريف كنيم . قاعده‌ى اصولى : هر مسأله‌اى كه براى تشخيص احكام شرعى يا وظايف عملى آماده شده باشد از قواعد اصولى است . به عبارت ديگر : قواعد و مسائلى كه براى تشخيص احكام شرعى و وظايف عملى كلّى آماده شده و اختصاص به باب خاص يا موضوع خاصّى نداشته و متن مسئله نيز حكم شرعى نباشد را « مسأله‌ى اصولى » گويند . بنابراين ، مسائل اصولى ، قواعدى عام هستند كه به عنوان وسيله‌ى مورد نياز فقيه براى تشخيص وظايف كلّى مكلّفين مهيّا شده‌اند . « 2 » قاعده‌ى فقهى : هر حكم فقهى عامى كه در ابواب مختلف فقه جريان دارد و متن آن مشتمل بر حكم شرعى است را « قاعده‌ى فقهى » گويند . قواعدى مانند « طهارت » و « لا ضرر » از اين قبيل هستند .

--> ( 1 ) - تهذيب الاصول سبزوارى ( ره ) : 1 / 9 ؛ الرسائل : 319 ؛ فوائد الاصول : 1 / 19 ؛ الاصول العامه : 43 ؛ بدائع الافكار : 24 ؛ المحاضرات : 1 / 10 ؛ عناية الاصول : 5 / 12 ؛ القواعد : 9 ؛ المحصول سبحانى : 1 / 40 ؛ القواعد الفقهيّه : 1 / 22 . ( 2 ) - القواعد الفقهيّه : 1 / 22 .